CHARSZNICA - Chcieć, to móc!

Wójt Jan Żebrak udowodnił, że można z pieniędzy unijnych dofinansować zakup i montaż kolektorów słonecznych w prywatnych domach.

Całość zadania ma wartość ponad 5,7 mln zł, z czego dofinansowanie ze środków MRPO wyniesie ponad 3.765.503 zł, czyli 85% kosztów kwalifikowanych. Efektem będzie ograniczenie emisji dwutlenku węgla o 500 ton w ciągu roku oraz zaoszczędzone pieniądze w portfelach.

 

Kolejka jak za komuny

Gdy ogłoszono nabór do projektu, w nocy przed budynkiem Urzędu Gminy w Charsznicy ustawiła się długa kolejka. Jak za komuny, tyle tylko, że nie za mięsem, lecz po kolektory słoneczne.

- Nabór miał się rozpocząć 1 lutego 2011 roku, a tu 31 stycznia wieczorem dzwoni do mnie sąsiadka, że przed urzędem tłum ludzi, tworzą się komitety kolejkowe. Nie wiedziałem o co chodzi, więc postanowiłem sprawdzić. Faktycznie – chętnych było tylu, że rano musieliśmy zorganizować trzy stanowiska, by sprawnie przeprowadzić rekrutację” - wspomina Jan Żebrak.

Do godziny 9⁰⁰ zapisanych było ponad 400 chętnych, a do 11.30 reszta.

- Nie wiedzieliśmy ile instalacji uda się sfinansować. Z jednej strony nieznana była jeszcze jej cena, a z drugiej ograniczała nas kwota maksymalnego dofinansowania ze środków unijnych. Za dużo niedobrze, za mało też źle. Wyszło ostatecznie 502 instalacji, ale jest też lista rezerwowa, bo w trakcie realizacji projektu ktoś może zrezygnować, rozmyślić się, albo okaże się, że nie ma u niego warunków technicznych do montażu, bo na przykład posiada azbestowy dach. W sumie od początku było takich przypadków kilka.

Wójt nie kryje zachwytu i słów uznania dla całego przedsięwzięcia. Sam również przystąpił do projektu na równych prawach, jak każdy mieszkaniec gminy. Dzisiaj nie może wyjść z zachwytu nad instalacją podgrzewającą ciepłą wodę w domu. Skończyły się kłopoty z bojlerem elektrycznym, psującymi się termostatami. Po kilkumiesięcznych doświadczeniach i obserwacjach pracującej instalacji stał się wręcz entuzjastą energii odnawialnej.

Tak jak wielu innych mieszkańców gminy Charsznica, którzy już mają lub w najbliższym roku  będą mieć panele słoneczne na dachu. Początki, jak zawsze były trudne, choć energia odnawialna miała przecież w powiecie dobrą reklamę, chociażby za sprawą organizowanych przed laty Targów Ekologicznych w Miechowie. Aby jednak zachęcić mieszkańców do udziału w projekcie przed ogłoszeniem naboru w każdej wsi odbyło się spotkanie informacyjne, gdzie wójt i urzędnicy tłumaczyli na czym to będzie polegać, co można zyskać i ile zainwestować. Ustalono wtedy, że pierwsza kwota wpłaty wynosić będzie 1.500 zł, a reszta wyliczona zostanie po przetargu. Ostatecznie wyszło 3.500 zł, co nie jest kwotą dużą, zważywszy na oszczędności, jakie gospodarstwo domowe może zyskać ogrzewając wodę za pomocą paneli słonecznych, czyli... za darmo!

Najwyższa jakość

Całość instalacji składa się z dwóch paneli słonecznych o łącznej powierzchni 5 metrów kwadratowych, przewodów, zbiornika na 300 litrów wody, grupy pomp, sterowników. Do tego dochodzi montaż oraz podłączenie do istniejących w domu sieci centralnego ogrzewania i  wykorzystywanego dotychczas systemu podgrzewania wody użytkowej. Całość inwestycji wyceniona została na ok. 11 tys. zł, ale znaczną część tej kwoty pokryje Unia Europejska, za pośrednictwem Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego.

85% dofinansowania dotyczy części zewnętrznej instalacji, część wewnętrzną inwestycji każdy uczestnik programu musi sfinansować sobie sam i razem z pozostałymi 15% wynosi to owe 3.500 zł. I to są wszystkie wydatki, jakie mieszkaniec musi ponieść. Nie musi się też o nic więcej martwić, gdyż całą resztą zajmuje się firma, która wygrała przetarg, czyli SKORUT - Import Eksport Sp. z o.o z Myślenic (jej oferta na projekty techniczne, dostawę, montaż, uruchomienie wszystkich instalacji oraz ich serwis opiewała na kwotę 5.589.665 zł). Trzeba przy okazji wspomnieć, że nie było zbyt wielu zainteresowanych przystąpieniem do przetargu, gdyż potencjalny wykonawca musiał brać pod uwagę różnorodne warunki, jakie napotka podczas montażu w poszczególnych domach. Stąd wniosek nie mógł zawierać szczegółowych projektów wszystkich 502 instalacji w budynkach prywatnych, gdyż każdy z nich jest inny, a w chwili jego składania nie wiadomo było jeszcze którzy mieszkańcy ostatecznie zdecydują się na inwestycje. Dlatego przygotowany był program funkcjonalno – użytkowy oraz przykładowy projekt typowej instalacji.

Oprócz zmiennych warunków w każdym domu (inna wysokość dachu, inna instalacja dotychczas użytkowana, itd.), gmina postawiła wysokie wymagania co do jakości montowanych urządzeń. I tak np. panele słoneczne musiały posiadać certyfikat Solar Keymark, wysoką sprawność wynosząca ponad 80%, odpowiednio wysokie wskaźniki straty ciepła zimą i latem oraz inne parametry jakościowe. Spełniają je panele produkcji sosnowieckiej spółki WATT, które oceniane są obecnie jako jedne z najlepszych w Europie! Podobnie wysoka jakość musi cechować pozostałe elementy instalacji, jak: zbiorniki na wodę zaopatrzone w dobrą izolację (okazało się, że wykonawca musi sprowadzać je aż z Austrii), sterowniki i in. Wykonawca musi także zapewnić serwis gwarancyjny przez okres 5 lat od daty bezusterkowego odbioru każdej instalacji, wraz z zapewnieniem usługi infolinii serwisowej dla użytkowników od poniedziałku do piątku w godz. od 8.00 do 16.00 przez okres realizacji projektu i w okresie trwałości (co najmniej 5 lat od daty zakończenia realizacji przedmiotu zamówienia).

W efekcie - uczestnik programu otrzymuje naprawdę nowoczesną instalację solarną, która podgrzewa ciepłą wodę użytkową do 40 stopni nawet podczas mroźnych zim. Wystarczy, żeby tylko świeciło słońce...

Udowodnił urzędnikom, że można...

Wójt nie kryje zadowolenia z faktu, że udowodnił urzędnikom, ale także pozostałym samorządom, że można dofinansować instalacje energii odnawialnych w prywatnych domach z pieniędzy unijnych. A jeszcze nie tak dawno panowała powszechna opinia, że można starać się o dofinansowanie jedynie w przypadku obiektów użyteczności publicznej.

- Było tak – wspomina Jan Żebrak – nawet Urząd Marszałkowski twierdził, że nie ma możliwości sfinansowania w ramach MRPO indywidualnych instalacji solarnych. Krakowska firma „Info Solutions” twierdziła, że zna prawodawstwo unijne i wolno dofinansowywać tego typu inwestycje. Zażądała sporo pieniędzy za wniosek, za program funkcjonalno – użytkowy i za studium wykonalności. W sumie sześćdziesiąt pięć tysięcy złotych, ale my uzależniliśmy wypłacenie tej kwoty od tego, czy otrzymamy dofinansowanie, zatem gmina nic nie ryzykowała. Wniosek został opracowany i złożony jako jeden z trzech podobnych w Małopolsce, został zaopiniowany pozytywnie i w efekcie gmina otrzymała jeszcze 85% zwrotu kosztów poniesionych na jego przygotowanie. Wydała więc na ten etap raptem około jedenaście tysięcy złotych. Zorganizowaliśmy przetarg, wyłoniliśmy wykonawcę, panele są obecnie montowane, na końcu musimy jeszcze wszystko rozliczyć i tyle.

1770 MWh energii w ciągu roku

W oficjalnej informacji Urzędu Gminy czytamy: „Głównym celem projektu jest spełnienie norm jakości powietrza atmosferycznego poprzez redukcję niskiej emisji zanieczyszczeń oraz wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Realizacja projektu, poprzez polepszenie jakości lokalnego środowiska naturalnego, przyczyni się do podniesienia atrakcyjności Gminy Charsznica, w konsekwencji również Województwa Małopolskiego.” Nie są to tylko teoretyczne stwierdzenia. W specyfikacji przetargowej jasno określono wskaźniki, jakie muszą zostać spełnione, aby MRPO zwróciło gminie poniesione nakłady. Czytamy tam, iż realizacja całego projektu, która rozpoczęła się od rozstrzygnięcia przetargu 26 maja 2011 roku, musi udowodnić efekt ekologiczny w postaci redukcji emisji gazów cieplarnianych wyrażonej ekwiwalentem CO2 (eCO2) o co najmniej 532,51 Mg/rok (ponad 500 ton) oraz zapewnić produkcję energii co najmniej 1.769,89 Mwh/rok.

Wykonawca realizuje zamówienie w trzech etapach. Etap 1, to wykonanie projektów technicznych i uruchomienie 80 instalacji solarnych na domach prywatnych oraz wykonanie 4 instalacji solarnych na budynkach użyteczności publicznej w terminie do 31.12.2011. Etap 2 zakłada wykonanie projektów technicznych i uruchomienie 350 instalacji solarnych na domach prywatnych w terminie do 30.09.2012, etap 3 – wykonanie projektów technicznych i uruchomienie 72 instalacji solarnych na domach prywatnych, w terminie do 31.03.2013. Wiele jednak wskazuje na to, że terminy te zostaną skrócone i wszystkie instalacje zostaną uruchomione jeszcze w tym roku!

Nie tylko domy prywatne

W ramach projektu kolektory słoneczne już zostały zainstalowane na czterech budynkach użyteczności publicznej: Szkole Podstawowej i Gimnazjum w Tczycy, Zespole Szkół im. Antoniego Malatyńskiego w Miechowie-Charsznicy, Szkole Podstawowej im. M. Kopernika w Swojczanach oraz na Urzędzie Gminy Charsznica. Budżet gminy będzie to kosztować ok. 230 tys. zł, gdyż w tym przypadku MRPO dofinansowuje tego typu instalacje w 85% zarówno w części zewnętrznej, jak i wewnętrznej. Wójt snuje jednak plany, by w przyszłości wyposażyć w podobne instalacje kolejne obiekty gminne. Póki co, wspiera realizowane w gminie drugie przedsięwzięcie korzystające ze środków unijnych w ramach tego samego działania 7.2 „Poprawa jakości powietrza i zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii” MRPO. Jest to montaż pompy ciepła oraz termomodernizacja budynku Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Charsznicy (wraz z koniecznymi wymianami instalacji, m.in. wod-kan), co pozwoli na zmniejszenie i racjonalizację zużycia energii w obiekcie. Całkowita wartość projektu oszacowana została na 1.513.457,05 zł, z czego wsparcie z MRPO wyniesie 997.479,39 zł. Budżet gminy Charsznica w roku bieżącym udzieli zakładowi dotacji celowej na realizację tego przedsięwzięcia w wysokości 263.761 zł.